02/04/2020 14:44

Πανδημία και επιπλοκές στην οικονομία

Τι κρύβει η επόμενη μέρα και γιατί ο επιχειρηματικός κόσμος επιβάλλεται να την υποδεχτεί προετοιμασμένος;

 Ο οικονομολόγος Γιάγκος Χατζηγιάννης, μας θυμίζει ότι μόλις πριν 7 χρόνια, το κράτος και το τραπεζικό μας σύστημα κήρυτταν πτώχευση. Ως εκ τούτου, προτείνει σύνεση, σοβαρότητα και αλληλοκατανόηση έτσι ώστε το #ΘαΤαΚαταφέρουμε να ισχύσει σε όλους τους τομείς και δη τον επιχειρηματικό κόσμο.  

Οι στιγμές που βιώνει το παγκόσμιο είναι πρωτόγνωρες και σουρεαλιστικές. Όταν ξεκινούσε η εξάπλωση του ιού Covid-19 στην Κίνα τον Δεκέμβριο του 2019, η εν λόγω είδηση έπαιζε απλά σαν μια είδηση ενημερωτικού χαρακτήρα και καμιά χώρα της ΕΕ ή η Αμερική δεν έλαβαν τα οποιαδήποτε μέτρα για να προφυλαχθούν. Είναι εξαιρετικά παρήγορο βέβαια το παράδειγμα της Κίνας που ήδη βγαίνει από το πρόβλημα και αυτό που μας διδάσκει είναι την εξάντληση της αυστηρότητας σε μέτρα που καταστέλλουν την κινητικότητα. Αξίζει μα σημειωθεί ότι δεν βρισκόμαστε σε μια πρωτογενώς οικονομική κρίση – αυτή έρχεται ως συνεπακόλουθο της πανδημίας.

Κοιτάζοντας το θέμα της οικονομίας τόσο σε παγκόσμια κλίμακα όσο και με βάση τα δεδομένα της Κύπρου, τα πράγματα είναι κρίσιμα και οριακά. Από την μια τα τελευταία 3 χρόνια βιώνουμε μια άνθιση της Κυπριακής οικονομίας με πολύ καλούς ρυθμούς ανάπτυξης και από την άλλη δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το 2013, μόλις δηλαδή πριν 7 χρόνια, το κράτος μας και το τραπεζικό μας σύστημα κήρυτταν πτώχευση.

Ναι, είναι ευχάριστο γεγονός ότι η δημοσιονομική κατάστασή μας την παρούσα στιγμή είναι πολύ καλή με πλεόνασμα περίπου €1.4 δισεκατομμύρια, γεγονός που δίνει την ευκαιρία στην κυβέρνηση να παρέμβει δυναμικά ώστε να κρατήσει το επιχειρείν στον αναπνευστήρα ευελπιστώντας ότι το εύρος και βάθος της κρίσης στην δημόσια υγεία δεν θα είναι τέτοιο που ο «αναπνευστήρας» της οικονομίας θα καταρρεύσει λόγω έλλειψης κρατικών πόρων. Δεν μπορεί κανείς αυτή την στιγμή να μιλά για «τόνωση της οικονομίας» αφού η οικονομία βρίσκεται στο ψυγείο και η μόνη επιδίωξη την παρούσα στιγμή είναι να μειωθεί όσο το δυνατόν περισσότερο ο αριθμός πτωχεύσεων και απολύσεων. Στην αντίπερα όχθη, το γεγονός ότι η κυπριακή οικονομία και ειδικά ο τουρισμός ήταν σε επίπεδα ρεκόρ πριν την πανδημία, έχει ως αποτέλεσμα να ανατρέπει πλήρως τόσο τα σχέδια της κυβέρνησης όσο και του επιχειρηματικού κόσμου. Η κυβέρνηση ναι μεν διατήρησε, πολύ καλώς, ένα «μαξιλαράκι» για έκτακτες ανάγκες και για την αποπληρωμή του δημόσιου χρέους, αλλά και η ίδια άρχισε τις σπατάλες με τα παραδείγματα να είναι πολλά -πλήρης αποκατάσταση των μισθών του δημοσίου μέχρι το 2023 χωρίς να έχει γίνει η οποιαδήποτε μεταρρύθμιση της δημόσιας υπηρεσίας ή αύξηση της παραγωγικότητάς της, δαπάνες για ανέγερση κτιρίων που δεν δικαιολογούνται από τα μεγέθη της οικονομίας μας όπως τα €100 εκατομμύρια για το κτήριο της Νέας Βουλής των Αντιπροσώπων, αύξηση του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων σε σύγκριση με το 2013 και πολλά άλλα. Όσο αφορά τον επιχειρηματικό κόσμο, φαίνεται να ξέχασε το «τσουνάμι» του 2013 και ξανοίχτηκε σε πολλές περιπτώσεις πέραν των δυνατοτήτων του με ώθηση τον πολύ φθηνό δανεισμό ως σαν να η οικονομία και ο τουρισμός θα αναπτύσσονται ραγδαία για πάντα. Πόσες κυπριακές επιχειρήσεις μπορούν να έχουν ρευστότητα και να επιβιώσουν χωρίς κρατική στήριξη για 6 μήνες;

Σίγουρα το πρώτιστο μέλημά μας αυτή την συγκεκριμένη στιγμή είναι η διαφύλαξη της δημόσιας υγείας αλλά όπως φαίνεται ότι χρειάζονται πολλοί αναπνευστήρες για να μειώσουν την θνητότητα των συμπολιτών μας που θα νοσήσουν άλλοι τόσοι οικονομικοί «αναπνευστήρες» χρειάζονται για να μειώσουν την «θνητότητα» των επιχειρήσεων. Οι επόμενοι 3 μήνες είναι κρίσιμοι και για ακόμα μια φορά οι δυνατοί θα επιβιώσουν και οι «ευπαθείς» ομάδες επιχειρήσεων θα καταλήξουν.

Ως εκ τούτου λοιπόν, κρίνεται πιο επιτακτική ανάγκη από ποτέ, οι επιχειρήσεις να επανασχεδιάσουν την στρατηγική τους για τους επόμενους μήνες και να μειώσουν άμεσα τα έξοδά τους, έως και το τέλος του χρόνου. Επιβάλλεται να δείξουμε όλοι αλληλοκατανόηση και κυρίως σοβαρότητα.

 *Ο Γιάγκος Χατζηγιάννης είναι οικονομικός αναλυτής, Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής στο Cyprus Institute of MarketingThe Cyprus Business School και Μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΟΕΒ. Μπορείτε να συνδεθείτε μαζί του στο Linkedin.

Tags: