43 χρόνια μετά- Oι αφηγήσεις μιας γενιάς που δεν έζησε τον μαύρο Ιούλη του 1974

43 χρόνια μετά- Oι αφηγήσεις μιας γενιάς που δεν έζησε τον μαύρο Ιούλη του 1974

20 Ιουλίου 2017… Άλλο ένα πρωινό του Ιούλη η Κύπρος ξύπνησε με τις σειρήνες που (υπεν)θυμίζουν το δίδυμο έγκλημα εκείνου του μαύρου Ιούλη. Ξανά και ξανά. Ο εκκωφαντικός εκείνος ήχος να θυμίζει ξανά και ξανά τη βια του πολέμου. Ξέχασε στ΄ αλήθεια κάνεις απ όσους τα έζησαν;

Η μέρα ξεκίνησε με εκείνο το γιατί; Χρόνια τώρα το ίδιο γιατί. Τους έφερε τελικά εκείνο το «ήσυχο» πρωινό του Ιούλη η θάλασσα της Κερύνειας; Αυτό μάθαμε στο σχολείο, αυτό λέγαμε για χρόνια. Αυτή ήταν η αφήγηση της γενιάς μου.

Ανήκω λοιπόν στην πρώτη γενιά που έζησε τον απόηχο του πραξικοπήματος και της εισβολής. 10 χρόνια μετά δεν είχε καταλαγιάσει ούτε η μυρωδιά απ το μπαρούτι στα πεδία της μάχης.

Μεγάλωσα σε μια γειτονιά απ’ αυτές τις «υποβαθμισμένες» της γραμμής με τη θέα του κατεχόμενου Πενταδακτύλου. Μνημείο θύμησης της προδοσίας. Σχολείο μετά και πάλι στη γραμμή. Γυμνάσιο Παλουριώτισσας, μ ένα γήπεδο στη νεκρή ζώνη. Ελάχιστα μέτρα από την κατεχόμενη γη μας , με τα κυπριακά και τα τουρκικά φυλάκια να βρίσκονται σχεδόν μέσα στην αυλή του σχολείου.

«Ήρτεν μαντάτον που μακρά πως ήγγικεν η ώρα
τζι άψεν φωθκία άψεν λαμπρόν τζι εκάηκεν η χώρα 
Πουλιά ψηλά επετούσασιν τζιαι θάνατον ξερνούσαν 
Γέροι μανάες τζιαι παιθκιά μές του Ιούλη την καρκιάν για γλιτωμον βουρούσαν
Θωρώ τον Πενταδάκτυλον τζιαι πιάννει με το κλάμαν 
αχ να ταν όνειρον πελλόν να σβήει τζιντο πράμα
Ξυπνώ τζιμούμαι βλέπω το ν’ απλώννει σαν το τζύμμαν 
Θεέ μου τζιαι να ‘ταν βολετον να πάμεν πίσω τον τζιαιρόν 
Καρπάσιν τζιαι Τζιερύννιαν…» (Γιώργου Σιεχερλή)

«Και δω απ’ τον τόπο που έζησα τη φυγή, ρίχνω αλάτι στη βαθειά τους πληγή… Τάζομαι πρόσφυγας και σε καλό να μου βγει…»

Τη μεγάλη φυγή του 74 δεν την έζησα, παρά μόνο από τις αφηγήσεις των ανθρώπων που την έζησαν. Έζησαν πως είναι να φεύγεις απ’ το σπίτι σου με τη βία ανάμεσα στη φωτιά του πολέμου ψάχνοντας ένα ασφαλές μέρος για σένα και την οικογένεια σου πιστεύοντας ότι θα κοπάσει το κακό και θα επιστρέψεις στο σπίτι σου σύντομα… Κι αυτοί οι άνθρωποι δεν επέστρεψαν ποτέ 43 χρόνια αργότερα. Έχασαν τα πάντα από τη μια μέρα στην άλλη.
Ήχησαν και φέτος οι σειρήνες που θυμίζουν εκείνο το μαύρο καλοκαίρι. Πάντα αναρωτιόμουν πως νιώθουν αυτοί που έζησαν τα γεγονότα. Θλιψη, θυμό, στεναχώρια; Τι να σκέφτονται οι νέοι άνθρωποι που δεν έζησαν τα γεγονότα αλλά αντικρύζουν τον Πενταδάκτυλο κάθε μέρα;

Δεν Ξεχνώ

ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ λοιπόν…Πάντα γραμμένο πάνω στα σχολικά μου τετράδια πάνω από τις εικόνες των κατεχόμενων μνημείων. Η δικιά μου «φτιαχτή» από άλλους αφήγηση. Ξεχνάς; Όχι, δεν μπορείς να ξεχάσεις. Πως μπορείς να ξεχάσεις; Για τη δική μου τη γενιά… Πώς να μην ψάξεις να μάθεις τι έγινε; Δεν μπορείς! Πάντα έψαχνα το τι πραγματικά έγινε εκείνο το μαύρο καλοκαίρι του 1974, σε βιβλία, σε ταινίες σε μαρτυρίες. Ρωτούσα όπου καταλάβαινα ό,τι γνωρίζουν να μου πουν. Διάβασα και άκουσα πολλά… Αυτό που κάθε Ιούλη με συγκλονίζει είναι οι θύμισες των ανθρώπων που έζησαν τα γεγονότα. Θύμισες που δεν ξεθώριασαν ποτέ.

Πως είναι να ξεχνάς τι έκανες χθες και να θυμάσαι με κάθε λεπτομέρεια τις μέρες του μαύρου καλοκαιριού του 1974; Πάντα ρωτούσα τους οικείους ανθρώπους στο περιβάλλον μου, λεπτομέρειες για τις μέρες εκείνες… Πίστευα ότι 43 χρόνια μετά οι μνήμες ξεθωριάζουν κι όμως όχι… Θυμούνται τα πάντα και με κάθε λεπτομέρεια. Ηχούν οι σειρήνες κάθε Ιούλη και πολλοί που έζησαν δεν μπορούν να τα ησυχάσουν. Θυμούνται τους πυροβολισμούς, τα τανκς του πραξικοπήματος, τους σκοτωμένους, τον φρικτό τρόπο που θάφτηκαν οι άνθρωποι αυτοί… Θυμούνται τον φόβο των βομβαρδισμών του πολέμου, τους αλεξιπτωτιστές, τα αεροπλάνα, τη φωτιά του πολέμου… Πως μπορούν να ξεχάσουν; Έλεγα πάντα ότι η γενιά μας που δεν τα έζησε οφείλει όχι να μην ξεχνά αλλά να διαβάζει να ρωτά και να μαθαίνει να φτιάχνει τις προσωπικές τις αφηγήσεις και τις στάσεις ζωής.

Δημιούργησα λοιπόν κι εγώ τη δική μου αφήγηση… Όχι λοιπόν δεν μας τους έφερε κανένα ήσυχο πρωινό του Ιούλη η θάλασσα της Κερύνειας. Μας τους έφεραν οι συγκρούσεις, ο διχασμός και ο εμφύλιος σπαραγμός.

Χρέος στον Ιούλη και στους νεκρούς που άφησε πίσω του… Στους αντιστασιακούς που δοξάζουμε κάθε χρόνο στα μνημόσυυνα,. Χρέος στους ανθρώπους εκείνους που η μάνα μου θυμάται ετών 14 τότε στην αυλή του σπιτιού μας με τα μπρέν , στρατιώτες σαν πρόβατα στη σφαγή που έφυγαν απ’ το σπίτι τους μόνο με τις φωτογραφίες των παιδιών τους. Να τις κρατάνε και να κλαίνε πάνω αυτές και να μην ξέρουν αν θα ξαναμταμώσουν. Χρέος να απελευθερώσουμε και να επανενώσουμε την όμορφη και παράξενη πατρίδα μας.

 

Διαβάστε επισής:   Πραγματοποιήθηκε επιμνημόσυνη δέηση υπέρ των πεσόντων κατά την τουρκική εισβολή